ندای البرز
پنج شنبه ۳۰ آذر ۱۳۹۶ - - ساعت ۰۰:۱۵ 2018 Jan 21
سرخط خبرها :

  • کد مطلب : 25127
  • تعداد نظرات : ۰ نظر
  • تاریخ انتشار خبر : ۳۰ آذر ۱۳۹۶ - ۱۳:۴۴
  •   
    ندای البرز گزارش می‌دهد
    به بهانه فرارسیدن شب یلدا، ندای البرز از آداب و رسوم قزوینی‌ها در این شب گزارش می‌دهد.

    به گزارش خبرنگار اجتماعی ندای البرز، یکی از آیین‌هایی که از ایران باستان باقی مانده، آئین شب چله و یلدا است؛ در فرهنگ ایرانیان شب چله بلندترین شب سال به شمار می‌رود و نویددهنده انقلاب فصل‌های سال و زایش دوباره آفتاب بوده و بر این اساس شب یلدا در نزد ایرانیان بسیار ارزشمند است.

    ایرانیان باستان در هر ماه یک روز را به نام همان ماه نامگذاری کرده و به همین مناسبت آن روز را جشن می‌گرفتند؛ به طور نمونه در ۱۶ مهر ماه جشن مهرگان و در ۱۳ تیر ماه جشن تیرگان برگزار می‌شد.

    در ایران باستان در شب اول دی ماه جشن یلدا برگزار می‌شد که در حال حاضر هم این جشن در بین ایرانیان مرسوم است و در میان مردم برگزار می‌شود.

    بعضی از آیین‌های ایرانی همچون شب یلدا یک آیین همگانی بوده اما در هر منطقه از کشور با توجه به فرهنگ شهر نوع برگزاری آن متفاوت است.

    استان قزوین از جمله استان‌هایی بوده که فرهنگ و آداب خاصی را به خود اختصاص می‌دهد و علاوه بر برگزاری آداب و رسوم، شب یلدا که در بیشتر شهرهای کشور دنبال می‌شود دارای آیین و رسوم خاصی است.

     از هندوانه به عنوان شب‌چره یاد می‌شود

    پژوهشگر قزوینی در مورد آیین و رسوم شب چله در استان قزوین اظهار داشت: آداب و آیینی که قزوینی‌ها در شب یلدا برگزار می‌کنند همانند سایر اقوام ایرانی از جمله قوم‌های کرد، ترک و غیره است.

    وی افزود: شب یلدا در بین تمام اقوام ایرانی با ارزش است و در شب چله مردم از میوه‌های سرخ‌فام همچون انار، هندوانه و سیب قرمز استفاده می‌کنند؛ البته چون در این فصل در استان قزوین میوه خرمالو وجود دارد از این میوه در این شب خاص هم استفاده می‌شود.

    محمدحسن سلیمانی ادامه داد: در استان قزوین از هندوانه به عنوان شب‌چره یاد شده و در کنار آن از آجیل‌هایی همچون بادام، پسته، فندق و گردو هم استفاده می‌شود که این آیین در همه جای کشور معمول است اما گاهی رسومی که در شب یلدا در این استان برگزار می‌شود؛ متفاوت‌تر از نقاط دیگر کشور است.

    پژوهشگر قزوینی تصریح کرد: یکی از رسومی که در استان قزوین متداول است و از رسوم این شهر به حساب می‌آید رسم چشم روشنی یا خنچه شب‌چله بوده که این رسم مخصوص تازه عروسان قزوینی است.

    خنچه‌بران نوعروس در شب یلدای قزوینی‌ها

    وی یادآور شد: رسم خنچه شب‌یلدا در بعضی از شهرهای کشور اجرا می‌شود اما به اندازه‌ای که خانواده‌های داماد در استان قزوین مقید به اجرای آن است، متداول نیست.

    وی تصریح کرد: در استان قزوین فرستادن خنچه شب یلدا از طرف خانواده داماد به خانه عروس از واجبات رسومات این شب شناخته می‌شود.

    سلیمانی خاطرنشان کرد: مردم استان قزوین در نخستین شب چله‌ای که عروسی را برای فرزندانشان انتخاب می‌کنند به اندازه توانایی مالی که دارند با آیین و شکوه خاصی خنچه به خانه عروس می‌فرستند.

    وی یادآور شد: در فرهنگ کهن قزوینی‌ها در چند زمان خاص از سوی خانواده داماد برای دختر نشان‌شده به عنوان عروس هدایایی به صورت خنچه فرستاده می‌شود که از جمله آن‌ها شب‌چله است.

    احترام به بزرگ‌ترها

    این تاریخ‌شناس قزوینی عنوان کرد: در شب یلدا مادر و خواهر داماد با فراهم کردن آجیل چهارمغز شور و شیرین، هفت رقم میوه تازه و خشک شده که شامل انگور، انار، هندوانه، انجیر، شیرینی، کله‌قند و خلعتی‌هایی شامل پارچه و لباس است به عنوان هدیه زمستانه یا هدایای خنچه شب یلدا همراه با اقوام راهی خانه نامزد نشان‌شده می‌روند.

    سلیمانی ادامه داد: در گذشته خانواده‌هایی که دارای صاحب تمکن مالی بوده‌اند علاوه بر پارچه و لباس، ترمه‌هایی زربافت همراه با انگشتر طلای نگین‌دار و سینه‌آویز طلا برای نوعروسشان هدیه می‌بردند و در طبق‌هایی قرار داده و از سوی طبق‌کش‌ها به صورت ویژه راهی خانه نوعروس می‌شدند که به آن چله‌بری گفته می‌شد.

    وی عنوان کرد: همیشه در قزوین متداول بوده است که در شب چله به دیدار بزرگ‌تر خانواده، پدر، مادر، پدربزرگ و مادربزرگ رفته و شبی را به صورت شب‌نشینی در کنار هم می‌گذرانند و آیین این شب را به جا می‌آورند؛ با این عمل هم صله‌رحم به جا آورده شده و هم به بزرگ‌ترها احترام گذاشته می‌شود.

    این قزوین‌شناس یادآور شد: در باور مردم استان قزوین صرف هندوانه و میوه‌های خشک و تر و میوه‌های سرخ‌فام از جمله انار در شب یلدا مبارک بوده است و زمستانی پربرکت را به رقم می‌آورد.

    هندوانه، شب‌چره قزوینی‌ها

    وی تصریح بیان کرد: مردم قزوین بر این اعتقاد هستند که اگر کسی در شب چله هندوانه بخورد موجب قوت بدن فرد می‌شود.

    سلیمانی خاطر نشان کرد: در فرهنگ قزوینی رسم بوده که در شب یلدا وقتی مادربزرگ‌ها برای آوردن تنقلات به ویژه کودکان تأخیر می‌کردند کودکان یک صدا می‌گفتند، «هر کس نیاره شب‌چره، انبار شو موش بچره» که شعر طنز‌گونه موجب می‌شد تا مادر بزرگ‌ها تعجیل کرده و تنقلات و شب‌چره‌های شب یلدا را برای مهمانان و بچه‌ها آماده کنند.

    این پژوهشگر قزوینی ادامه داد: غذاهایی که در شب یلدا در استان قزوین صرف می‌شود در محلات مختلف آن متفاوت بوده اما هویج‌پلو، شیرین‌پلو و کوفته از جمله غذاهایی هستند که در بیشتر در نقاط این استان در شب یلدا به عنوان شام شب چله تهیه می‌شود.

     کله‌پاچه غذای شب یلدای کشاورزان قزوینی

    سلیمانی عنوان کرد: در فرهنگ شب یلدای قزوینی‌ها در گذشته بعضی از مردم قزوین که معمولاً باغدار یا کشاورز بوده‌اند در شب چله کله‌پاچه می‌خوردند و استخوان‌های آن را بیرون نمی‌ریختند و در فصل بهار استخوان‌ها را در زمین‌های کشاورزی خود ریخته و بر این اعتقاد بودند که محصولات آن‌ها از آفت شته در امان می‌ماند.

    وی تشریح کرد: در برخی از نقاط استان قزوین غذای شب یلدای آن‌ها شیربرنج بوده که با شیره مخلوط کرده و صرف می‌شود و بر این معتقد هستند که این غذا در این شب خاصیت بسیاری دارد.

    این قزوین‌شناس و پژوهشگر تاریخ معاصر بیان کرد: از جمله رسومی که در روستاهای قزوین در شب یلدا متداول بوده رسم شال‌اندازی است؛ در این رسم پسران جوانی که همسر مورد نظر خود را انتخاب کرده‌‌ و درخواست خواستگاری از خانواده آن دختر را داشته‌اند در شب چله شال خود را از ورودی نور خانه عروس که بر سقف خانه‌ها‌ی قدیمی در آن زمان موجود بود، آویزان کرده و اگر خانواده دختر موافق با این وصلت بودند داخل شال هدایایی می‌گذاشتند و این نشانه موافقت خانواده دختر برای خواستگاری بود.

    رسم قصه‌خوانی در شب یلدا

    سلیمانی یادآور شد: یکی از رسوماتی که در شب یلدای قزوینی‌ها در گذشته انجام می‌شود رسم قصه‌خوانی بود که در این شب مادربزرگ‌ها و پدربزرگ‌ها برای مهمانان و فرزندانشان قصه و نقل‌خوانی کرده و از خاطرات گذشته خود برای آن‌ها تعریف می‌کردند که برای نسل‌های جدید تازگی داشت و این رسم‌های زیبا هم اکنون در شب‌های یلدا کمرنگ شده است.

    وی عنوان کرد: در فرهنگ ایرانی ۵ ماه زمستان دارای دو چله بود که چله بزرگ از اول دی ماه آغاز می‌شود و تا دهم بهمن ماه همان سال ادامه دارد و چله کوچک که بیست روزه بوده و از ده بهمن ماه آغاز می‌شود و تا آخر بهمن ماه ادامه دارد.

    پژوهشگر قزوینی تشریح کرد: در خصوص چله کوچک و بزرگ افسانه‌ها، قصه‌ها و ترانه‌های بسیار زیبایی وجود دارد که محور تمام این قصه‌ها بر حول کُری‌خوانی چله بزرگ و کوچک بوده که در فرهنگ قزوینی‌ها به زیبایی قابل مشهود است.

    قداست خانواده در میان ایرانیان

    بنابر این گزارش، خانواده در ایران باستان از اهمیت خاصی برخوردار بوده است به گونه‌ای که خانواده‌های ایرانی تلاش کرده‌اند تا دور هم جمع شده و از کانون گرم خانواده بهره‌مند شوند؛ صله رحم جزو ذات فرهنگ ایرانی بوده که با ورود اسلام این فرهنگ تقویت شده و از مهم‌ترین وظایف همگان است که این آیین‌های زیبا را حفظ کرده و با زیبایی‌های خاص آن به آیندگان تحویل دهیم.

    انتهای پیام/
    گزارش : زهرا غیاثوند

    مطالب مرتبط با موضوع :
    

    خبرنامه ندای البرز



    جذب خبرنگار تبلیغات در ندای البرز تبلیغات در ندای البرز تبلیغات در ندای البرز پایگاه خبری،تحلیلی صبح قزوین src="http://static-cdn.anetwork.ir/showad/pub.js">